• #inlimba
• #Sardo
• #Imprentas

Àfrica. Morit o si-nci fuit unu muntoni mannu de personis sena chi nemus si-nd’incurit

Dònnia dii seus ammantaus de telegiornalis e de novas chi fueddant de sa gherra in Ucràina e in Gaza. Faint beni meda a no si stracai de chistionai de cussus logus e de cussa genti chi est màrtura de sa malesa de is chi ddus funt bocendi, cumandaus de cussus òminis – ma chi de òmini no tenint nudda – chi funt Putin e Netanyahu.

Issus e is chi tenint in sa parti insoru – po interessu de dinai e de polìtica – funt ponendi in gruxi su mundu e mudendi in manera funguda s’identitadi de sa genti, de is pòpulus e finas de totus cussus piciocheddus chi no ant a morri, ma chi po su dolori e po sa suferèntzia chi funt bivendi ant a tenni unu tempus benidori de òdiu e de vengàntzia.

Ma acanta de cussas duas gherras, tocat a arremonai puru su chi est acontessendi in terra de Àfrica e no in pagus logus: Burkina Faso, Sudan, Nigèria, Congo, Etiòpia, Gabon e in medas àterus Stadus. Funt fuendi-si-nci e morendi po sa gherra, po maladias, po fàmini e po pestilèntzia millionis e millionis de personis. Candu bieus a genti de cussus Stadus arribendi asusu de is barcas de sa Lìbia a terra nosta e naraus Chi si nd’abarrint in su logu insoru e circhint de bivi beni ingunis no eus cumprèndiu meda su chi est acontessendi in cussa terra.

Pigaus su contu de su Sudan po si cumprendi mellus. Podeus nai chi su Sudan s’agatat in su coru de s’Àfrica, a sa parti de manca de s’Etiòpia; duncas tenit unu muntoni mannu de Status asusu de issu chi ddu seberant de su Mari Nostu (su Mediterràneu). Po cussu motivu a Itàlia, in su 2024, de sudanesus nd’at arribau sceti deximilla (otumilla arregularis e duamilla no). Ma de cussu Stadu si-ndi funt fuius o no tenint prus logu de bivi cuìndixi millionis (!). No nci arrennescint a arribai finas a sa Lìbia po totu su chi est a ingìriu de cussa terra.

De su cumentzu de sa gherra funt mortus centotantamilla personis: 30 milla cumbatendi e centucincuantamilla po fàmini o maladias. In prus, is chi circant de si-nci fuiri o ddus bocint in àterus Stadus o funt pigaus comenti a scraus po gherra e is fèminas violentadas.

E sa gherra chi ddoi est ingunis no est sceti de is militaris de su Stadu (Saf, Fortzas Armadas Sudanesas) contras de is chi si funt arrebellaus (Rsf, Fortzas Lestras de Agiudu), ma finas de is tzivilis chi ant tentu sa sorti mala de otenni fusilis e mitras de àterus Guvernus e de genti chi tenit interessu a sa morti e a sa violèntzia (pro esempru, is produsidoris de armas). Duncas, no una gherra innui unu connoscit chini est amigu o inimigu, ma una gherra de totus contras a totus. E su chi acontessit in Sudan est su matessi chi est acontessendi in logus meda de s’Àfrica.

In Nigèria s’aciungit puru sa gherra chi cussas trupas de musulmanus cìrdinus (integralistas, comenti a Boko Haram) funt faendi contras a cristianus e a musulmanus de àteras ideas. Custas trupas bivint in logus de desertu o in làcanas e faint bardanas po furai, bociri e fai destrossa manna.

E no est chistioni de religioni o de fidi. Me in is ùrtimus duus annus funt prus de deximilla is cristianus chi ant bociu in mala manera. Su catòdixi de làmpadas de ocannu ant bociu a 400 cristianus in cuatru oras, sena chi su Guvernu siat interbènniu in defensa. In prus de Boko Haram, ingunis ddoi est batalla intra de massajus e pastoris.

Faina fatta cun s'agiudu de sa Regione Sardigna Avisu IMPRENTAS - L.R. 22/2018, art. 22

A cura di Michele Antonio Corona

E' sempre tempo per abbonarsi a L'ARBORENSE

Approfitta delle nostre promozioni.

CLICCA QUI per sapere come fare

Tweet

Leggi anche

Una stèrrida de sa chistioni (parte 1)

Sa nàscida de is duus fradis (parte 2)

Cussa gentilla benedita (parte 3)

Isacu a sa moda de su babbu (parte 4)

Fainas de Isacu e is tzeracus (parte 5)

Tocat a sceberai su capu… (parte 6)

Ma esti fradi miu? (parte 7)

At abarrai beneditu (parte 8)

At a essi ora de andai atesu (parte 9)

Chistionis de coja (parte 10)

Su bisu est avisu (parte 11)

Acanta de unu putzu (parte 12)

Una pedra manna meda (parte 13)

Unu stràngiu in domu allena (parte 14)

E chi ti mudant sa paga? (parte 15)

Poita apu traballau? (parte 16)

Pobiddas certadoras (parte 17)

Candu est tropu… (parte 18)

Is ùrtimus fillus (parte 19)

Un’àteru certu (parte 20)

Load More...