Sabato, 02 Maggio 2026

 

De su mundu. Sa gherra contras de sa droga dannàrgia e sa situatzioni in Gaza

De su 2021, candu is talebanus in Afgànistan ant firmau sa produsidura de eroina, cussa droga est difitzili a dd’agatai. Sa manera prus imperada po pigai eroina est cussa de fai una tirada cun is càrigas. Candu, invècias, si ghetat aintru de is venas, su problema de sa dipendèntzia est meda prus a innantis.

Su prètziu de s’eroina est abarrau firmu a coranta èurus a su grammu, ma si-nd’agatat sèmpiri prus pagu. Su Pàkistan at cumentzau a ndi produsi, ma no est prus cantu fiat innantis: finas a su 2021 ndi produsiant 6200 tonnelladas a s’annu, in su 2023 (sceti!) 333 tonnelladas.

Chistionendi de cosa mala comenti a sa droga, si podit nai chi est cosa bona a no ndi produsi prus, poita si podit pensai chi agiudat a si-ndi stesiai. Invècias, is stùdius narant chi chini est dipendenti de cussa sustàntzia no si firmat e circat àteru e chini bendit fait su pròpriu.

Est po custu motivu chi su pistighìngiu de is Guvernus e de is dotoris est a cumprendi cali àteras drogas ant a arribai po pigai su logu de s’eroina. Sa possibilidadi prus manna est chi arribit (e siat giai arribau) su fentalyn, chi me in is Stadus Unidus de Amèrica at giai fatu morri a unu muntoni mannu de genti. Su fentalyn est cincuanta bortas prus forti de s’eroina e no est fatzili a ddu mesurai, duncas su prus de is bortas si morit po s’efetu de una mesura fata mali. S’àtera sustàntzia chi est giai in cummèrtziu e chi girat me in is arrugas po essi bèndia est su nitazeni, chi est cincuxentus bortas prus forti e perigulosu de s’eroina.

In Inghilterra est crèsciu su nùmeru de is mortus po mori de custa droga. Sa cosa chi si ponit prus pensamentu est chi no est problema chi tocat logus atesu o piciocus de famìllias malas. Est sèmpiri prus fatzili a agatai e provai custas sustàntzias, finas e poita chini ddas bendit, no ndi depit tenni tropu in buciaca e is controllus funt prus difitzilis.

Trump at decrarau de fai gherra a su fentalyn circhendi finas de fai acòrdius cun sa Tzina e cun àterus Stadus de s’Àsia, chi ddu produsint, po no ddu fai arribai a Amèrica.

E chi cussa sustàntzia est stètia inbentada po essi mexina, oi benit donada a giòvanus e a mannus comenti a caramellas de suciai, cun s’efetu de fai diventai comenti a pantumas. In Itàlia cussa sustàntzia est stètia secuestrada giai de su 2018 e, in abrili de su 2024, ant donau s’avisu chi si podit comporai me in is pratzas de is tzitadis mannas e piticas. Po custu su Guvernu at pediu a is Regionis de fai sciri s’efetu de su fentalyn e de totu cussas sustàntzias chi funt pighendi su logu de s’eroina.

S’est provau puru a circai maneras po agiudai a chini no ndi podit fai de mancu de si drogai. In Àustria sa prima manera est cussa de no fai pigai sustàntzias chi no funt controlladas. E duncas me in is Serd s’arricit sa sustàntzia e si fait s’anàlisi. Ma ddoi bolit tropu tempus e custu no agiudat a chini, invècias, si bolit drogai de pressi. In Germània, giai de una bella pariga de annus, ant postu in pei logus innui chini est dipendenti de sa droga, dda pigat cun s’assistèntzia de dotoris e infermieris. Dònnia annu funt sessanta is bortas chi si faint custas terapias totus impari, controllendi prima su chi depit pigai e agiudendi-ddus a suportai s’efetu. Difatis, comenti eus scritu, apustis de essi pigau custas sustàntzias, is personis parint comenti a pantumas. Spereus chi si potzat imperai sceti po su motivu chi est stètia inventada: comenti a mexina, po fai passai is doloris e no po betiri morti po giòvanus e mannus.

Chi sa batalla contras a sa droga est faina de dònnia Stadu de su mundu, in no pagu Natziones est su Guvernu chi fait violèntzia contras a su pòpulu.

In Àfrica funt medas is Stadus innui ddoi est sa gherra tzivili intra de is sordaus de su Guvernu e su pòpulu; in Amèrica diaici etotu;

in Àsia sa forma est diferenti, ma no ddoi at paxi mancu ingunis.

In Europa ddu bieus de is novas, pensendi a s’Ucràina e àterus logus. E imoi chi Trump at nau de sa paxi in Israele? Forsis est sceti chi si-ndi fueddat prus pagu, ma sa destrossa est sighendi. Su trexi de donniasantu 153 palestinesus ant bolau finas a su Stadu de s’Àfrica de Giossu sena de documentus.

Arribaus chi funt, ant abetau oras in s’aèreu e apustis ddus ant arricius cun motivus de umanidadi. Cussus no si-nci funt fuius de Gaza, ma ddus ant agiudaus si-nci andai atesu. Su Guvernu de Israele at permìtiu e assegurau custa faina. Sa punna est a nci bogai a is palestinesus de sa terra insoru. Un’àtera manera de betiri morti e pesai pantumas, invècias de personis.

Faina fatta cun s'agiudu de sa Regione Sardigna Avisu IMPRENTAS - L.R. 22/2018, art. 22

A cura di Michele Antonio Corona

 

Pin It

Iscriviti al nostro canale youtube

Guarda i nostri video dalla diocesi

YouTube icon