Mercoledì, 01 Luglio 2026

Santeru. Chèscia manna po su dinai chi tocat a bogai po firmai sa màchina in sa costa

Sàbudu trexi de làmpadas in sa costa de su Sinis, chi pertocat a su Comunu de Santeru, s’est cumentzau a pagai po firmai is màchinas in oru de mari. S’annu passau si fiat cumentzau in su mesi de austu, poita su progetu iat chèrfiu una surra de tempus e de traballus (cartellus, detèrminas e àteras cosas).

Ocannu s’est cumentzau in tempus, mancai s’Amministratzioni comunali chi dd’at pesau, chèrfiu e publicau no siat prus sa chi cumandat in Comunu. Ma ita est sa nova, chi seus avesus a pagai po firmai sa màchina in dònnia logu chi andaus? Sa nova est chi s’arregulamentu po firmai sa màchina de s’Anea Scoada finas a su Crastu Biancu est malu a cumprendi. Provaus a ddu spiegai mellus. Ant pàrtziu su territòriu e is tarifas in tres partis.

Sa prima pertocat a chini est residenti in su Comunu de Santeru e in sa costa o chini tenit una domu e pagat sa tassa po s’àliga: is chi funt in custa categoria podint pagai cincu èurus e otenni unu billeteddu de atacai a su bidru de sa màchina e dda podint firmai in totu is arrugas innui ddoi funt domus (S’Anea Scoada, Putzu Idu, Mandriola, su Pallosu, sa Rocca Tunda, su Crastu Biancu). Chini no apartenit a custa categòria podit firmai sa màchina me in is arriguas de is domus, ma depit sperditziai una surra manna de dinai (20 èurus a sa dii, sena de podi pagai a oras). E dònnia meri de domu podit otenni finas a cincu de cussus billetus a 5 èurus donniunu. Sa de duas prevedit chi chini invècias bolit andai a mari – finas is chi tenint sa domu e ant giai fatu su billetu de cincu èurus – e firmat sa màchina a oru de sa praja – in is logus chi funt cuncordaus po custa faina – podit pagai a oras o a dii intrea, opuru fai s’abbonamentu po totu s’istadiali: po is chi tenint domu est 15 èurus a màchina e po totus is àterus 40 èurus. Chini no si bolit comporai s’abbonamentu podit pagai a oras o po totu sa dii (8 èurus). Ma totu custu no balit po s’arruga manna a oru de sa praja de Putzu Idu.

Allodda sa de tres: po firmai sa màchina ingunis tocat a pagai un’àteru abbonamentu de 50 èurus chi tèngiat domu o no ndi tèngiat. Chi no si bolit pagai s’abbonamentu, si podit pagai a oras o a dii intrena (15 èurus). In custa diis passadas si podiant fai is abbonamentus in sa domixedda acanta de sa crèsia de Mandriola o in s’arretza, in su giassu muvin.it, ma po otenni is billeteddus tocat a andai etotu a cussa domixedda. Sàbudu a mangianu s’oràriu de s’ufìtziu fiat de is 9 oras a sa 1 e a is seti e mesu ddoi fiat giai genti abetendi chi aberressit.

A is noi oras, candu su piciocu chi at fatu su traballu suu at spiegau comenti si faiat a otenni su billetu, ddoi fiant trinta personis. Sa chèscia de sa genti fiat poita tocat a pagai su parchègiu candu si pagant giai currenti, àcua, àliga e sa tassa po sa domu; in prus, po sa basca manna chi s’est provada in cussas oras de abetu. Forsis si podiat pensai calincuna àtera manera de podi fai cussu billetu o donai unu pagheddu prus de tempus po ddu podi fai cun sulenu (s’avisu est de su 10 de làmpadas – in su giassu de su Comunu – e su 13 ant cumentzau a controllai). Duncas, si podiat abetai assumancu cuìndixi diis po donai su tempus a chini ddu depit fai de no si depi tirai su tzugu; opuru pediri a sa cooperativa chi tenit s’apaltu de fai prus oras in s’ufìtziu: dònnia dii a mangianu e a merii e finas sàbudu e domìnigu.

Poita chi su 13 de làmpadas at traballau a su mangianu e innantis de cussa dii no at pòtziu pigai su billetu, comenti depiat fai su sàbudu a merii e su domìnigu totu sa dii? At dèpiu pagai sa tarifa intrea comenti a chini no tenit domu? E chini si boliat fai s’abbonamentu po totu s’annu comenti at fatu? At pagau comenti a chini benit una dii sceti? Ma tocat a nai un’àtera cosa: est diaderus malu su chi est stètiu pensau po is chi tenint domu?

Sa punna de chini dd’at imbentau e pesau, forsis, no est mala po chini tenit domu: poita podint firmai sa màchina me in is arrugas sceti is chi tenint domu o is parentis. Bolit nai chi ant a tenni prus logu de is annus passaus, innui totus podiant firmai sa màchina in dònnia logu.

Ma, a su chi narant is chi ddoi bivint e a su chi si biit passillendi, funt medas is arrugas innui no si podint prus mancu firmai sa màchina po comporai su pani. Po esempru, siat s’arruga manna chi arribat a s’Anea Scoada de Putzu Idu. Innantis de sa butega de Sanna ddoi funt pagus logus de firmai sa màchina mesora sceti e chini tenit s’intrada de domu ingunis, ita depit fai?

Po afortiai sa cosa e fai un àteru esempru: po comporai calincuna cosa in s’àtera butega de Mandriola, comenti si depit fai? Innui tocat a firmai sa màchina? Is chi controllant ant a fai is sturrus cuaus po ponni multas o ant a cumprendi? Ma chi sa chèscia fait parti de sa nàtura e chi ddoi funt motivus chi balint po ddu fai, tocat a fai unu giru in su giassu de su Comunu de Crabas e biri chi ingunis puru s’imperat su pròpiu sistema po is domus de Funtana Meiga.

In custu tempus s’at a depi cumprendi chi su sistema est bonu e andat beni o chi no. S’at a depi torrai a scriri calincuna cosa a s’acabbu de s’istadiali, candu su Comunu at a presentai su chi est acontèssiu, cantu dinai ant fatu e comenti dd’ant a spendi. De seguru, tocat a ammellorai su chi est sa costa de Santeru. Assumancu unu grifoneddu ananti de Putzu Idu si podit ponni po chi pagat? E is botus de s’àliga?

* di Michele Antonio Corona


E' questo il tempo giusto per abbonarsi a L'ARBORENSE

Il giornale direttamente a casa tutte le settimane.

Scopri come fare

 

 

Pin It

Iscriviti al nostro canale youtube

Guarda i nostri video dalla diocesi

YouTube icon