Laudadu siat. Serbit ancora a chistionai de Creatzioni e de incuinamentu?
Cida passada unu giornalista de Durgali, Giuanne Basile Nieddu, chi bivit in Bologna e scriit po unu giornali de spiritu ecologista, Vai elettrico, at atobiau s’Atzioni Catòlica de sa diòtzesi de Nùgoro po chistionai de màchinas elètricas e at arrespustu a is pregontas de sa genti.
Cali funt is fainas chi paba Franciscu ddis at postu cambas in su Vaticanu, po sighiri su chi at scritu in s’Encìclica in contu de sa creatzioni?
Est s’ùnicu capu de Stadu in su mundu chi fait su chi narat in contu de is energias annoàbilis. Cussu chi faeus dònnia dii serbit, ma de seguru est su chi decidit sa polìtica de su mundu su chi mudat totu sa chistioni e sa sorti de su mundu interu. Paba Franciscu at sceberau po sa Tzitadi de su Vaticanu s’impiantìstica de s’agrivoltàicu. In medas regionis de Itàlia funt crèscius is impiantus de agrivoltàicu apustis de totu is problemas chi nascint dònnia annu de su tropu frius o de sa basca meda. S’annu passau su 60 % de sa pira est andada mali po mori de su tempus, duncas su prètziu dd’ant incariu meda e po cussu chi nd’arribat de foras a prètzius bàscius, ma càrriga de mexinas e de ormonis. S’agrivoltàicu iat a agiudai meda a no fai acontessi custu dannu.
Po firmai s’incuinamentu si fueddat de màchinas elètricas. Ita ndi narat?
In su 1899 iant cumentzau a produsi màchinas elètricas impari a cussas a vapori e fiant su 15 % de cussas pagus chi fiant in circulatzioni. In su 1920 ant firmau de ddas produsi, poita ca no cumbeniant. Apustis, in su 1973, sa Wolkswagen at fatu sa primu màchina elètrica de sa modernidadi. De su 2010 a su 2013 funt bessias àuto elètricas chi funt ancoras in giru.
Duncas, est beru ca is màchinas elètricas tenint vida curtza? Chi tocat a ddas mudai apustis de pagu annus?
No est berus. Ddoi funt màchinas elètricas chi tenint chini trexentu e chini cincuxentus milla chilòmetrus. Unu tassista de New York traballat cun d-una màchina elètrica chi tenit unu millioni de chilòmetrus. In prus, apustis de cuindixi annus, si podit arribai a tenni una bateria chi lompit a su 80 % de sa càrriga.
Ma candu spàciat, a innui si-nci fùliat sa bateria?
Oi no si fueddat prus de fuliai, ma de torrai a imperai. Giai de annus, candu is baterias de is màchinas si firmant de fai su doveri insoru, ddas ponint comenti a accumulatore po is impiantus fotovoltàicus de domu e podint durai finas a binti e trinta annus.
Po produsi cussas baterias si sciit chi si sfrutant pipius e chi est traballu chi incuinat. Duncas?
Est beru. Po ndi itrai de sa terra su cobaltu s’imperant su prus pipius in Congo, innui traballant in cunditzionis de tzeracus. Po cussu, giai de annus funt produsendi baterias sena de cobaltu e si funt circhendi maneras de no ddas fai mancu cun su lìtiu, àtera matèria chi incuinat. In su tempus benidori is baterias ant a essi fatas cun su sali.
Ma cali est sa cosa prus bella de is màchinas elètricas?
No incuinant, ddas podis carrigai in domu tua etotu, sa manutenzioni costat meda prus pagu. Duncas, candu ddas còmporas, spendis de prus, ma ddu torras a guadangiai cun talliandus de pagu dexinas de èurus. Tocat puru a nai ca no funt burdellosas, poita no si intendint. Ma custu in tzitadi est finsas unu perìgulu mannu po chini caminat a pei: no ddas intendit.
Faina fatta cun s'agiudu de sa Regione Sardigna Avisu IMPRENTAS - L.R. 22/2018, art. 22
A cura di Michele Antonio Corona
E' sempre tempo per abbonarsi a L'ARBORENSE
Approfitta delle nostre promozioni.
CLICCA QUI per sapere come fare