Sabato, 02 Maggio 2026

 

Minoris e social. Is mannus depint donai atentu mannu a su chi faint is fillus

Est tropu chitzi! Candu unu babbu o una mamma narant: Fillixeddu miu, a otu o a noi annus, est prus abistu de mei a manigiai su telèfunu: est tropu chitzi! Candu si narat: Fillixeddu miu abarrat chietu e bonu giai a tres o cuatru annus, candu ddi donu su telèfunu e no strobat nudda: est tropu chitzi! Candu una trupa de piciocheddus de dexi, ùndixi e doxi annus est sètzia in s’oru de su stradoni e donniunu est castiendi su telèfunu suu sena de bogai fueddu s’unu cun s’àteru: est tropu chitzi.

Candu a trexi o catòrdixi annus unu piciocheddu o piciochedda no ndi bessit prus de s’aposentu suu e candu est gioghendi dii e noti in sa retza e si-ndi scarescit finas de papai o de si sciacuai: est tropu chitzi! Chi nosu seus timendi de ddu nai e de pigai detèrminas seguras e fortis, me in is àteras natzionis dd’ant giai fatu. S’Austràlia at postu su proibimentu a piciocheddus de prus pagu de catòdixi annus a si podi scriri a calincunu social. Sa duda est: E ita dannu dd’at a podi fai? Scriit cun is amighixeddus e càstiat vìdeus chi faint arriri. No at a depi abarrai finas a dexeotu annus sena de connosci sa vida, comenti ant fatu cun mei!

No est po fai chistionis antigas, ma est custu chi tocat a sanai: seus nosu babbus e mammas chi no eus ancora cumprèndiu beni ita si podit agatai in sa retza. Est nova de pagu cidas a oi de cussu impiegau de banca chi at fatu de totu po firmai a una fèmina de cincuanta annus chi fiat andada a su sportellu po fai unu bonìficu mannu a unu chi ddi fiat chistionendi a su telèfunu in s’interis chi fiat faendi s’operazioni in sa banca. S’impiegau at cumprèndiu chi calincuna cosa no torràt e dd’at fata arraxonai, finas a candu is Carabineris no ant cumprèndiu ca dda fiant collionendi.

E chi una fèmina de cincuanta annus podit arrui in trampa, pensaus ita podit acontessi a unu piciocheddu de prus pagu de catòdixi annus. No est chistioni de essi abistus o no, de essi capatzus a manigiai su telèfunu o no, de essi educaus o no. Si dd’iaus a lassai guidai sa màchina a unu piciocheddu? Dd’iaus a lassai una pistola in buciaca?

Dd’iaus a fai imperai una càvuna? Sa retza, oindii, est comenti a unu padenti innui ddoi podit ai dònnia genia de animali. In d-una scola de sa provìntzia nosta est bessiu a pillu chi sa mamma de unu piciocheddu, manerosu e beni educau, dd’at agatau in su telèfunu una chat chi dd’est parta stramba. Una piciochedda – a su nòmini chi teniat in cussa chat – ddi fiat scriendi fueddus durcis. Sa mamma at tentu arreselu e at scobertu chi dd’iant postu in d’unu grupu de chistioni de genti manna e de atesu, chi ddu fiat circhendi de cunfundi… po no scriri àteru. Imoi, podint piciocheddus de otu o noi annus tenni su telèfunu abertu a dònnia cosa e podi circai totu cussu chi bolint?

Ma su pipiu est notzenti! No est po aciungi bibirrius a is pensamentus chi giai tenint is babbus e is mammas, ma chi si lassat su telèfunu a is fillus, tocat a controllai dònnia dii su chi ant circau e castiau. E, si ant imparau a ndi ddu bogai de su scrucullu, no est prus diaici notzenti. Imoi no ddoi est piciocheddu chi no sciit ita siat o chi giogat a Roblox cun su telèfunu suu o cun cussu de is amighixeddus. E ita mali ddoi at a essi! Est sceti gioghendi. Ma cussu giogu permitit – chi no si ndi-dd’as tirau – de intrai in cuntatu cun dònnia calidadi de genti.

E cussus maladitus chi bolint fai dannu a is pipius sciint chi est pròpriu cussa sa manera de improsai a is piciocheddus. Chi s’Austràlia at pigau cussa detèrmina, chi sa Spànnia e s’Àustria funt acanta de ddu fai, chi s’Indonèsia at ghetau s’allarmi po su nùmeru de minoris chi tenint possibilidadi de intrai a sa retza sena de proibimentu, funt medas e medas is natzionis chi ant pigau incuru po custa pesta mala. E nosu? Chi unu piciocheddu a noi annus circat in su telèfunu fèminas spollitas o su chi faint un òmini e una fèmina in su letu insoru, no est giai scidixeddu e abistu, ma est tropu chitzi!

Chi unu piciocheddu si ponit unu telèfunu in conca e bessit de domu cun d-unu gorteddu po stochigiai a sa professora e in s’interis fait biri su chi fait a àtera genti in diretta, no est cosa normali. Chi su pipiu pregontat a is ajajus su telèfunu po giogai, est mellus a no si-ddu lassai, ma a ddu castiai candu ddu manìgiat, comenti iaus a fai cun d-unu gorteddu o cun d-una farci.

A Meta e Google ddus ant cundennaus a pagai unu muntoni mannu de dinai, po ai permìtiu a genti manna de fai dannu a minoris. A nosu, babbus e mammas de pipius, tocat a firmai s’apichìrriu chi ddus est ponendi in perìgulu!

* di Michele Antonio Corona

* photo dal sito vanityfair.it


E' questo il tempo giusto per abbonarsi a L'ARBORENSE

Il giornale direttamente a casa tutte le settimane.

Scopri come fare

 

 

 

 

Pin It

Iscriviti al nostro canale youtube

Guarda i nostri video dalla diocesi

YouTube icon