Sabato, 02 Maggio 2026

 

Pisca e traballu. Su càvuru turchinu si-nci papat totu e segat finsas is arretzas

Candu andaus a su mercau o anca est su bendidori de pisci, ddoi arribaus cun calincunu disìgiu e si dd’espressaus. Si aprimu s’arribàt a butega nendi Ita at piscau oi?, oi invècias boleus chi su chi teneus in conca siat in cussu bangu po ddu comporai. E duncas, chini piscat, depit circai in mari su chi disìgiat su clienti.

Ma sa realidadi est un’àtera, oi in su mari chi sciundit sa costa africana e cussu chi tocat sa terra nosta de una dexina de annus est arribau unu dannu mannu: su càvuru turchinu. Cussu si-nci papat totu su pisci bellu, segat is arretzas de is piscadoris e criat a manera spantosa (dònnia fèmina podit fai finas a otu millionis de ous a s’annu).

In Tunisia is piscadoris funt arribaus a no podi piscai nudda, poita cussu tiàulu de càvuru, lòmpiu de su mari callenti de sa parti bàscia de su mundu passendi de su Strintu de Suez, non lassat ni birdi ni sicau. Duncas medas piscadoris iant dèpiu bendi barcas e arretzas e serrai totu.

In su 2017 su Guvernu de cussu Stadu at fatu mudai s’economia: de su pisci a su càvuru. De cincu annus a oi, funt nàscius cincuantunu stabilimentus chi traballant su càvuru turchinu cun 1700 traballadoris, su prus fèminas e giòvunus. S’annu passau ant traballau e bèndiu prus de otu millionis de chilus de càvuru, cun d-unu giru de dinai de 30 millionis de èurus.

In Corea circant su càvuru segau a metadi e mesu buddiu, in Tahilàndia ddu bolint cruu, in Europa e in sa parti arta de s’Amèrica ddu disìgiant comenti a purpa cungelada; imoi, funt circhendi de fai su caviali de càvuru. E in Itàlia? In sa provìntzia de Rovigu ddoi est unu de is cunsòrtzius natzionalis prus de importu de sa còciula: catòdixi cooperativas chi ponint impari millicincuxentus sòtzius.

Donniunu podit piscai binti chilus de còciula a sa dii. Ma in s’ùrtimu annu funt passaus de 300 cuintalis a sa dii a cincu sceti. In su mesi de Paschixedda de su 2022 iant piscau prus de deximilla cuintalis de còciula; in su pròpiu mesi de s’annu in fatu nd’ant piscau sceti centusessantatrès. In cussus stàinus vènetus su càvuru, chi no est propiamenti cussu turchinu, ma est de sa pròpiu arratza, est arribau in s’àcua chi ponint me in is navis mannas – chi betint trigu o àteru – chi serbit po aguantai sa navi dereta in mari. Su Ministru Lollobrigida at intzullau cussas siendas a mudai: de sa pisca de sa còciula a sa pisca de su càvuru.

Ma is piscadoris si chèsciant: comenti si podit passai de sa còciula a su càvuru in pagu tempus? Sena de agiudus de su Stadu? Bendendi su càvuru a prus pagu de unu èuru a su chilu? Si podit mudai cussu chi s’est fatu po trintacincu annus in pagu mesis?

Ma no si-ndi podit fai de mancu! De còciula no nci-nd’est prus po custu 2024 e, assumancus, po sa metadi de su 2025. E cussas 1500 famìllias ita depint papai in s’interis? Ma, si chini est ligendi custas arrigas andat a su mercau acanta de domu, at a biri chi de cussu càvuru mannu ndi bendint finsas innoi.

Tocat a pregontai a is piscadoris ita narant de custa cosa. Me in su mari nostu e me in is stàinus de Santa Justa, Crabas, Marceddì comenti funt is contus? Is piscadoris nostus puru ant a depi mudai is acostumus insoru, lassendi de piscai pisci e ghetendi-sì a piscai càvuru?

Faina fatta cun s'agiudu de sa Regione Sardigna Avisu IMPRENTAS - L.R. 22/2018, art. 22

A cura di Michele Antonio Corona


E' sempre tempo per abbonarsi a L'ARBORENSE

Approfitta delle nostre promozioni.

CLICCA QUI per sapere come fare

 

Pin It

Iscriviti al nostro canale youtube

Guarda i nostri video dalla diocesi

YouTube icon