Sotziedadi. In is biddas nostas si chesciaus poita is bixinus funt sèmpiri scoca-scoca?
Pagu diis a oi s’ant nau comenti mai funt mortus unu de is prus grandus atoris americanus, Gene Hackman, a norantacincu annus, e sa pobidda, Betsy Arakawa, trint’annus prus giòvuna de issu. Essendi arricus e genti de importu, su primu pensamentu est stètiu chi ddus ant bocius po dinai.
Ma chini ddus at bius de is sprigus de una fentana at nau chi finat corcaus sena de sànguni e sena de àterus signalis de violèntzia. Duncas, sa Politzia at a lestru cumentzau totu su chi si depit fai po cumprendi comenti funt mortus. E sa dotora chi at fatu s’autopsia at nau chi issa est morta po una maladia pigada de sa schivoria de is topis: s’hantavirus.
Una maladia chi cumentzat bivendi acanta o arrespirendi sa schivoria de topi e is purmonis tenint dificultadi a arrespirai e, apustis de una pariga de diis sena de cura, faint morri a su cristianu. Duncas, custa fèmina est morta po cussa infetzioni e, apustis de una cida, est mortu su pobiddu puru, chi cun s’Alzheimer no sciiat mancu ita fiat acontèssiu a sa pobidda.
In prus, ma no est sa cosa prus de importu, est mortu finas unu cani chi teniant acorrau in d-una gabiedda. Arratza de morti po unu chi at fatu unu muntoni mannu de film e sèmpriri comenti atori mannu e chi at bintu duus prèmius Oscar! Custus duus funt mortus solus, mancari tenessint dinai meda, de scavulai, creu, e mancai tenessint una domu manna chi sceti a dda biri fait fèngia.
Intendendi custa nova, forsis donniunu at pensau comenti siat pòtzia acontessi una cosa diaici. No teniant amigus? No teniant genti chi ddus agiudessit? No teniant chini curat custu òmini malàdiu e bèciu? E comenti at fatu a pigai cussa maladia custa fèmina, chi cun su dinai de su pobiddu podiat tenni logu lucidu che sprigu e genti chi limpiessit po issa?
Spereus sceti de no intendi chi totu custu est stètiu fatu de calincunu. Ma po imoi totu fait pensai a una sorti mala de duus cristianus solus e scarèscius de totus. E parit naturali a pensai a is biddas nostas innui teneus bixinus chi si controllant, chi sciint su chi faeus e a ita ora si-ndi pesaus, chi biint candu nci bessesus e candu torraus.
Ma mellus diaici chi no comenti a Hackman e a sa pobidda. No at a essi bellu a sciri chi calincunu pensat a nosu? Chi calincunu si impensamentat po sa saludi nosta e po comenti seus dònnia dii? In d-una sotziedadi chi bantat s’autonomia e s’indipendèntzia, at a tocai a recuperai sa sotzialidadi, a torrai a si setzi in su friscu, a si saludai e a sciri candu unu stait o no stait beni.
Michele Antonio Corona