Mercoledì, 29 Aprile 2026

 

Scola. Si podit imparai sena s’òbrigu de abarrai sètzius in classi totu sa dii?

A bortas no s’agatant cun fatzilidadi is novas de interessu e, prus pagu, cussas chi faint beni. In su telefoneddu si cumparint mortòrgius, genti chi furat o arrogat sa cosa allena, destrossas e gherras, ma no sèmpiri est fàtzili a agatai cosa chi si podit agiudai a tenni una bidea.

In sa rivista Internatzionali apu lìgiu una nova chi m’at fatu interessu mannu: si podit fai scola caminendi peri totu s’Itàlia. Comenti at a essi? Si podit studiai sena de si-nd’abarrai sètzius a totu dii o a su mangianu in d-una cadira? Sissi! Gei fait. Su progetu Arrugas maistas permitit a scientis de is scolas superioris de podi sighiri su stùdiu caminendi in totu s’Itàlia de su cabu de susu a cussu de giossu.

E apu pensau luegus: bella bidea, ma in Sardigna no nci at a essi nudda. E, invècias, ddoi partètzipant finas piciocheddus sardus e in su mesi de Idas sa primu parti de s’annu 2025-2026 s’est serrada pròpriu in Casteddu. Ma circaus de nai su chi si depit sciri cun òrdini. Su progetu ponit impari una cuindixina de piciocheddus e piciocheddas chi frecuentant sa tertza, sa cuarta o sa cuinta superiori. Si fait agiumai totu a pei e previdit tempus de caminu e tempus de pàsiu.

Dònnia famìllia pagat otumilla èurus – s’àteru ddu pagat chini sustenit su progetu – e is scientis funt acumpangiaus de professoris e de ghias. Su mangianu si caminat e in su meigama e su merii si stùdiat su programma de sa scola. In su 2024 funt partius de Orvietu passendi peri su Làtziu e s’Ùmbria; arribaus a Sitzìlia, funt torraus a artziai in Calàbria, Basilicata, Pùllia e Campània. Passendi torra in su Làtziu, in sa Toscana e in s’Emìlia, ant acabau su caminu in Friuli. Ma ita si fait? Si caminat sceti?

No. Candu si caminat in monti si stùdiant sa geografia e is scièntzias naturalis. Si castiat su caminu de is frùminis e si studiat totu cussu chi si biit e si podit imparai: s’edadi de is arrocas, sa calidadi de is pedras, is animalis, is pillonis, su tempus e su chi si podit cumprendi de bentu e nuis. Candu s’intrat in tzitadi, si stùdiant is maneras de fraigai domus, crèsias, pontis e palàtzius.

Candu si passat in logu de mari, no amancant is matèrias de imparu. Duncas, no una manera de studiai pagu, ma de tenni su tempus de studiai totu biendi-ddu e tochendi-ddu. Su progetu de ocannu est partiu de sa Baddi de Aosta, est passau in Piemonti in Torinu e Chivassu, s’est firmau in Genova e poi est arribau a Portu Turre. Po unu mesi, de s’acabu de su mesi de donniasantu a pagu diis in antis de su tempus de Nadali, is piciocheddus ant bisitau sa Sardigna. Ant fatu is caminus de santu Jacu, de santa Bàrbara e su caminu frantziscanu.

In su giassu strademaestre.org si podint ligi is fueddus de ringratziamentu a totus cussus chi ddus ant acumpangiaus e arricius. Parit giustu a mentuai assumancu a cussus chi apartenint a su territòriu de sa diòtzesi nosta, poita cumprendeus sa bellesa de custa faina: professori Enzu Libòriu Vacca cun s’Istitutu Tennològicu de Tonara, Nàtziu Floris de Tonara e Valentina Carboni de Brebì (de su caminu de santu Jacu), mòngia Caterina de Brebì, Vanessa Corda, sìndiga de Nughedu Santa Itòria, Milena Pisu e Màuru Antoni Zedda de su Comunu e de sa Pro loco de Meana, para Fabrìtziu Còngiu de su caminu frantziscanu, sa ghia de Làconi Oscar Carboni.

Est de importu sa testimonia chi contat unu piciocheddu de dexeseti annus, Lorenzu di Marco, chi narat: Seu unu piciocheddu chi no nci arrennescit a abarrai sètziu po tempus meda in sa cadira e no mi torrat fàtzili a sighiri a unu professori chi spiegat su chi no biu. Mi praxit de prus a andai a su sartu o a castiai sa campagna. Candu mamma mia at lìgiu de custu progetu e mi dda contau, no m’est partu berus. Seu in sa glòria. Eus fatu calincunu atòbiu cun chini pesat su progetu e m’ant pigau.

Una cosa bella sa de podi studiai passillendi in logus bellus e impari a is àterus, cun ghias chi ti faint imparai cun praxeri mannu. In su giassu, in custa diis ddoi funt atòbius po pensai a s’annu chi benit.

Faina fatta cun s'agiudu de sa Regione Sardigna Avisu IMPRENTAS - L.R. 22/2018, art. 22

A cura di Michele Antonio Corona


E' questo il tempo giusto per abbonarsi a L'ARBORENSE

Il giornale direttamente a casa tutte le settimane.

Scopri come fare

 

Pin It

Iscriviti al nostro canale youtube

Guarda i nostri video dalla diocesi

YouTube icon