Sabato, 02 Maggio 2026

 

Traditzionis. Po assegurai genti chi castiat, in biddas meda ddas faint foras de tempus

Si chesciaus sèmpiri candu una cosa de papai no tenit prus su sabori suu o candu is giòvunus si-ndi scarescint de s’antigu e de is traditzionis. Po sa prima cosa naraus chi is tomatas fatas a marolla non tenint sabori, chi funt abumbadas de àcua, chi funt prenas de ormonis o de mexinas. Si intendit: Candu fiaus giòvunus nosu, is cosas teniant àteru sabori e teniaus passièntzia abetendi su tempus suu.

E gei est berus custu, ma tzertu no funt is piciocheddus chi còmporant màndigus totu s’annu o chi narant cosa a is butegheris candu amancat calicuna cosa chi funt disigendi, mancai no siat su tempus prus giustu. Deu chi seu sbentiau, m’est acontèssiu prus de una borta de nai po Pasca in domu: Ma panetoni no ndi teneus?

E mi narant: E imoi ddoi torrat Paschixedda. As a nai chi bolis sa columba e no su panetoni. Oi si parit aici stravanau? Podeus finas papai ou de Pasca a su primu de s’annu e panetoni sa dii de Pasca Manna e no si parit stravanau. In custas diis ddoi est genti in mari pighendi su soli e prexada chi s’istadiali est arribada (sena de pensai chi si faint trinta gradus in abrili, arriscaus de ndi connosci cincuanta in trìulas!). Sa mamma de mamma mi naràt sèmpiri: dònnia cosa a su tempus suu!

E comenti fiaus narendi a primìtzius, finas is traditzionis no si podint fai in dònnia momentu de s’annu. Dònnia tempus tenit su bistiri suu. Est comenti a si bistiri de Babbu Natali in tempus de istadiali o a si ponni su costumu de mari in tempus de frius. Chi calincunu si ponit a arriri, no at a faddiri tropu.

In contu de custu tema, mi parit ca in custus ùrtimus annus nci seus bessius foras de caminu. A pustis de su Covid is cosas funt mudadas meda e seus arrischendi de nci-ddas fai fuiri tropu. Castiendi is pubricidadis me in is televisionis sardas, totus eus biu chi su Carrisegai no est ancora acabau. Incumentzau sa dii de sant’Antoni de su fogu, su dexiaseti de gennàrgiu, depiat acabai su mèrcuris de cinisu, su catòdixi de friàrgiu.

Invècias, s’àtera dii ant fatu sa Cursa de sa lòriga in Sant’Eru, chi est una cosa de fai in tempus de Carrisegai. Apu pregontau a unu de cuddus chi teniant su billetu de s’organizatzioni e m’at nau: Ddu faeus in custu tempus po no tenni àteras manifestatzionis in sa pròpiu dii in logus acanta. Chi dda faeus su domìnigu de Carrisegai, e chini nci benit a Sant’Eru? Iant a andai totus a Aristanis po sa Sartìllia!

Chi est po cussu no tenit nexi, ma gei no mi parit una cosa giusta giusta. Ma chi fessit sceti sa Lòriga, ddu podiu cumprendi puru. Ma eus biu màscaras de Carrisegai in tempus de mari po is turistas, tzìpulas fatas e bèndias in Carèsima, traditzionis de su mesi de is mortus torradas a fai in tempus de Cortes apertas, prufessonis de santos arripìtias po fai praxeri a turistas o a sardus chi torrant a bidda.

Sena de essi tropu nischitzosu, si depit nai in calincuna manera chi no tocat a pensai de ammanniai su tempus de su Carrisegai cun su motivu de no ponni una cosa asusu de s’àtera. Tocat a tenni s’atrivimentu de torrai asegus e de arriscatai su tempus giustu po dònnia traditzioni. No est po essi antigus, ma po lassai biu totu su chi eus arriciu de sèculus e millas annus de istòria.

Faina fatta cun s'agiudu de sa Regione Sardigna Avisu IMPRENTAS - L.R. 22/2018, art. 22

A cura di Michele Antonio Corona


E' sempre tempo per abbonarsi a L'ARBORENSE

Approfitta delle nostre promozioni.

CLICCA QUI per sapere come fare

 

Pin It

Iscriviti al nostro canale youtube

Guarda i nostri video dalla diocesi

YouTube icon