Sotziedadi. Cantu genti at a prangi chi in su friscu no si setzit prus nemus?
At a essi bellu a torrai a cussus tempus, innui sa genti si setziat a pigai su friscu, a arrolliai in cumpangia, a contai e arriri impari. Imoi est arribendi su tempus de custus fueddus, chi comenti a dònnia annu s’arrepitint po prangi su tempus passau e po si chesciai ca is giòvanus no faint is pròpias fainas de dexi, binti, trinta annus a oi. Ma, chini si chèsciat, si setzit a pigai su friscu oi?
Lassat su friscu de is machinàrius a intru de domu, po si setzi in foras? Chini prangit cussu tempus, pigat cadira e si ponit in foras de sa genna manna o in pratza e circat a àterus e a àteras po chistionai? Chi nou, funt chèscias chi no serbint. In prus, chini at segau sa traditzioni de si setzi a su friscu? Is piciocus o is bècius?
A mei mi parit ca est sa genia de mesu chi at cumentzau a lassai cussas traditzionis, po circai su fragu de sa modernidadi, de sa libertadi, de sa novidadi. Su Sessantotu (e cussus annus a ingìriu) ant tentu un’arrolu mannu in sa sotziedadi de oi e in cussa rivolutzioni si podint circai is arrèxinis de su chi biveus oi: in su bellu e in su malu. Chini in cussus annus teniat cuìndixi, binti e trinta annus at mudau su mundu; duncas, pròpiu issus no depint prangi s’eriseru. Ma su mundu mudat e is concas si-ndi scarescint sa stòria e is fainas fatas.
No m’iat a spantai de intendi a fèminas de setanta, setantacincu o otanta annus narendi chi is piciocheddas de oi funt tropu spollincas po comenti si bestint. E comenti fiant bestidas in cussus annus? Gei no fiant mancu in fardeta longa comenti a is mammas o is ajajas insoru! E mi parit giustu chi is cosas depant mudai, ma mi parit malu a si chesciai po su pagu chi faint is àterus. Torrendi a su friscu, invècias de prangi su tempus passau, no est mellus a ddu fai oi? Invècias de nai chi no si setzit prus nemus e chi fiat bellu candu totu ddu faiant, no est mellus a ddu fai?
Ses solu o sola? Passièntzia! Cumentza tui e calincunu t’at a sodigai. Poita su de pigai su friscu no est una cosa de pagu contu in sa vida e in sa sotziedadi. Pruschetotu oi, ca seus sèmpriri totu curri-curri, circhendi de lompi innui mancu nosu scieus, batallendi contra a cussu chi no cumprendeus, disigendi su chi mai eus a pigai. Epuru, seus sèmpiri currendi, finas candu si depeus saludai, candu atobiaus a genti chi no bieus de tempus meda, candu s’acontessit una cosa bella: sèmpiri currendi.
E pigai su friscu est s’antibiòticu contras a custa maladia lègia: sètzius comenti pasiendi, chistionendi comenti a chini tenit tempus de nci scavulai, arriendi o contendi comenti a pipius in tempus de istadiali. Circaus curas in mexinas, in dotoris, in àteras cosas: no podit essi una cura bella a si torrai a firmai – assumancus de metadi de làmpadas a cabudanni – e si contai pari a pari sa vida?
No ddi fait nudda chi calincunu passat deretu sena de mancu saludai opuru si chèsciat pensendi ca chini est sètziu est fueddendi mali de issu o de issa.
Passièntzia. Mellus a bivi chi no a si cuai. E chini creit chi totus dda tenint contras a issu o issa, chi s’arrangit. Apu a bolli biri, cantu ant a essi cussus chi de oi etotu ant a tenni sa punna – no de prangi su tempus passau – de ddu fai torrai a bivi cun s’impinnu e s’impreu. Chi nou sa vida si-nci fuit e is diis passant, mentras nosu sigheus a prangi po su chi no torrat e nosu no faeus torrai. Si bieus in su friscu!
Faina fatta cun s'agiudu de sa Regione Sardigna Avisu IMPRENTAS - L.R. 22/2018, art. 22
A cura di Michele Antonio Corona
E' sempre tempo per abbonarsi a L'ARBORENSE
Approfitta delle nostre promozioni.
CLICCA QUI per sapere come fare