Sabato, 02 Maggio 2026

Su Giubileu 2025 a bisu de don Pàulu Ghiani

Passadas duas chidas isceti dae s’abertura ufitziale de su Giubileu ordinàriu 2025, acontèssida su 24 de su mese de nadale, bèsperu de Paschighedda, cando paba Frantziscu at abertu sa Ghenna Santa in sa basìlica de Santu Pedru, su 7 de ghennàrgiu fiant giai prus de mesu millione (545.532, pro èssere giustos!) is pellegrinos chi – lòmpidos dae ònnia ala de su mundu – sunt passados peri cussa sa Ghenna. Nùmeros chi faghent a cumprèndere cantu is cristianos esserent abetadu custu apuntamentu! Ma pro ite? Pro fàghere ite? E cun cale ispera? Nd’amus faeddadu cun don Pàulu Ghiani (arguai a ddi nàrrere munsennore: non bolet!), classe 1945, isilesu, preìderu dae su 1970 (sa prima missa dd’aiat fata su 29 de làmpadas de su 1970), chi at tentu manera de isboligare su ministèriu suo a servìtziu de is comunidades de Samugheo, Dèsulu, Crabas, Austis, Aritzo, Biddanoafranca, in antis de andare in pensione, in su 2022, comente a preìderu de Santa Justa e vicàriu de s’artzi-pìscamu de Aristanis. Intra de is fainas chi at contivigiadu in su ministèriu suo ddoe est fintzas s’afatèriu, cun una cambarada de àteros preìderos e istudiosos, pro bortare sa Paràula de Deus in sardu, aprontende is iscritos chi serbint pro sa Missa e pro is àteras funtziones.

Don Pàulu, ite est su Giubileu e pro ite is fideles dd’abetant cun ispèddiu mannu?

Su fueddu Giubileu ndi benit de sa Bìbbia, is arraxinis funt antigas. In ebràicu jobel bolit nai corru, poita cun su corru de su mascu de is brebeis imperau comenti a trumba si sonàt su bandu po fai sciri a totus ca cumentzàt s’annu de su Giubileu, chi si faiat dònnia 50 annus. Fiat un’annu destinau a torrai a su giustu totus is cosas chi in tanti tempus si fiant mudadas in ingiustìtzias. Fiat puru po totus un’annu de pàsiu e no sceti po is òminis, ma fintzas po is animalis e sa terra. Gesùs in su Vangelu (Luca 4, 18-19), pighendi is fueddus de su profeta Isaia, narat: su Sennori Deus m’at mandau po donai a is pòburus una bona nova e a pronuntziai po is presoneris sa libertadi e a is tzurpus sa vista, a torrai a ponni in libertadi is oprìmius, a proclamai s’annu de sa misericòrdia de su Sennori. E apustis at aciuntu: Oi custa scritura chi eis ascurtau est cumpria. Duncas, su Giubileu est un’annu spetziali: misericòrdia, perdonu, spìritu e corpus, gràtzia de Deus, giustìtzia sotziali, arrespetu de sa terra s’intreverant, s’intritzant a pari in modu de no si podi scerai. Sa Crèsia at sèmpiri circau de fai totu custu, ma giai de su 1300 at donau a totus is cristianus un’annu dònnia 25, comenti a ocasioni prus afatenti, adatu a cambiai in mellus sa vida cristiana cunfromas a su Vangelu. Po custu su Giubileu est un’annu spetziali. Valoris de sa fidi e de sa vida, spiritualis e materialis, no si podint scerai, ca mancai in modu diversu funt presentis in sa vida de totus siat po chini creit e po chini no creit. Po totu custu nci bolint no sceti fueddus, ma fatus, fainas, cumportamentus nous. Non sceti fainas simbòlicas, ma fintzas pràticas bonas e raportus umanus nous.

Su tìtulu de su Giubileu de ocannu est Spes non cunfundit, S’ispera no deludet. Ispera in ite?

Est berus! Su tìtulu de custu Giubileu est pigau de sa lìtera de S. Paulu a is cristianus de Roma (Rm 5,5). Su fatu est ca sa Spera apartenit a totus. Totus sperant. Est a nai ca in su coru de donniunu ddoi est su disìgiu e s’abetu de su beni, de una vida mellus, de saludi, de paxi, de traballu… Sa spera no est otimismu a segundu de su temperamentu de donniunu, o abetai chentza de fai nudda chi is cosas in sa vida andint mellus. Po is cristianus sa Spera est Gesugristu, est issu sa Genna de sa saludi (Gv 10,7.9). Duncas, est necessàriu a obiai personalmenti a Gesugristu. Custu simbolicamenti si fait puru passendi in sa Genna de is crèsias de su Giubileu.

In sa carriera longa de Vostè comente a serbidore de Deus at tentu sa sorte bona de connòschere sa fide, is tribulias e is isperas de is cristianos de mesu Sardigna: dae su Mandrolisai a sa Barbàgia de Brebì, dae sa Marmidda de Mesu a su Campidanu de Aristanis. De Giubileos nd’at bìvidu e connotu àteros. Ite regordu tenet?

Su Giubileu chi m’arregordu mellus e chi m’est abarrau in su coru comenti a esperièntzia spirituali e de amistadi fata in comunidadi e no sceti po contu miu, est cussu de s’Annu Santu, Giubileu no ordinàriu, de su 1983, candu fia vicepàrrocu in Crabas. Fut unu Giubileu straordinàriu inditau de paba Giovanni Paolo II ca fiant 1950 annus de sa morti e s’arresurretzioni de Gesùs. Po sa festa de Santu Srabadori su pàrrocu, mons. Manca, m’iat mandau a fai sa nuina de su Srabadori e po dexi diis fia abarrau innia cun totus is nuinantis e cun cussus chi dònnia merii suncurriant de Crabas e de is biddas de acanta po sa Via Crucis, sa nuina in sardu, sa Missa, is cunfessionis, connoscendi e ascurtendi a totus.

Vostè connoschet bene su naturale de is fèminas e de is òmines de Sardigna e is dificultades de sa terra nostra, dae is formas de poberesa (bècias e noas) a is chistiones de su traballu a s’ispopulamentu, pro nde remonare calicuna isceti. Ite si bisat e ite disìgiat don Pàulu Ghiani pro is Sardos in custu 2025?  

Sa spera mia est chi in totu sa genti nosta crèsciat sa fidùcia, s’amori e su coràgiu de sa vida e po sa vida. Dònnia dii seus biendi is comunidadis nostas sèmpiri prus bècias, chentza de pipius, chentza de giòvunus, chentza de speras po su tempus benidori. Ma no si depeus arrèndiri e rassinniai. Atra cosa chi m’iat a praxi est a stimai e a tenni prus arrespetu po sa terra nosta. Sèmpiri si chesciaus de is dannus de fogus, ma donnia annu parit chi siat sa primu borta chi sutzedit e no nci arrennesceus ni a essi prontus ni a cambiai mentalidadi. Imoi, in prus a su dannu de s’industrializatzioni chi no est arrennèscia, s’est aciuntu s’aprofitamentu, sa speculatzioni energètica. Bisòngiat a cambiai strada. Su Giubileu po is cristianus no est sceti un’annu de devotzionis, de abisitai crèsias e fai pellegrinàgius. Totus cosas bonas, ma serbit puru prus impènniu, responsabilidadi e onestadi po su beni a cumoni. Sa cunversioni e sa penitèntzia no pertocant sa morali sceti, ma tocant in su matessi tempus is cumportamentus in sa vida sotziali e polìtica puru.

Sa misericòrdia de Deus est istremenada e imprassat a totus, a is chi creent e a is chi no creent. Ite consìgiu diat donare, pro bìvere custu Annu Santu, a chie at pèrdidu sa fide o no dd’at tenta mai?

Prus chi no a donai cuntzillus, m’iat a praxi de podi caminai, pellegrinai, po imperai unu fueddu chi torrat sèmpiri in s’Annu Santu, impari e acanta a totus is atrus, a ascurtai, a cumprendi su chi passat in su coru de sa genti chentza de fai su maistu chi ndi sciit prus de is atrus, chentza de giudicai o cundennai. Certu, m’iat a praxi puru de fai a cumprendi ca su Vangelu est una bona nova e motivu de Spera po totus. Paba Franciscu, presentendi su Giubileu, at arrepìtiu duas bortas: Torreus a sa Scritura Sacra, a su Vangelu, a Gesugristu.

Don Pàulu, in custu Giubileu de ispera, diamus pòdere isperare chi is Sardos potzant ascurtare sa Missa in sardu, sena de dèpere pedire s’autorizatzione onni borta a su pìscamu? A ite tretu semus lòmpidos in contu de custu in su cunfrontu cun su Vaticanu?

Deu ddu speru cun totu su coru! Calincuna cosa est sutzèdia apustis chi est istètiu presentau su progetu cun dexi esèmpius de missa in sardu, comenti CEI e Cungregatzioni iant domandau. No sciu is motivus de custu ritardu. Speraus chi in custu Giubileu, in pagu tempus, s’abrexat custa Genna puru po sa Crèsia sarda.

Faina fatta cun s'agiudu de sa Regione Sardigna Avisu IMPRENTAS - L.R. 22/2018, art. 22

A cura di Antoni Nàtziu Garau


E' sempre tempo per abbonarsi a L'ARBORENSE

Approfitta delle nostre promozioni.

CLICCA QUI per sapere come fare

 

Pin It

Iscriviti al nostro canale youtube

Guarda i nostri video dalla diocesi

YouTube icon