Istat. Est crescendi sèmpiri su nùmeru de is chi bivint e dormint in is arrugas
Sa genti sena de domu crescit dònnia annu. No seus fueddendi de cussus chi andant a bivi a pesoni o torrant a domu de is babbus o de is mammas, poita no tenint dinai po pagai su chi si depit. Ma seus fueddendi de chini una domu no dda tenit e ddi tocat a dormiri in s’arruga.
In su 2023 s’Istat iat pubricau sa circa innui naràt ca òminis e fèminas chi, sena de domu, dormiant in giru fiant agiumai centumilla (96.197) in totu Itàlia, sessantamilla mascus e trintamilla fèmminas. Est unu nùmeru artu meda pensendi ca sa metadi de issus bivit in is tzitadis mannas.
In prus, su 40 % de custas personis est stràngiu. Prus is òminis de is fèmminas, mancai no amanchint particularis, comenti su de Nàpoli, innui si contat su 10 % (prus de tremilla) de totus is fèminas chi in Itàlia bivint cussa cunditzioni. In prus in Napoli su nùmeru de sa genti stràngia est prus bàsciu de su dexi po centu; invècias, in Milanu, Roma e Firenze arribat a prus de su sessanta po centu.
Un’àtera cosa de sciri: Roma est sa tzitadi innui ddoi bivit prus genti in su frius de is arrugas (su 23 %) cun bintiduamilla personis, mentras in Milanu est su 9 %, Nàpoli su 7 %, Torinu su 4,6 %, in Gènova su 3 % e in Fògia su 3,7 %. Impari a custas tzitadis mannas ndi-ddoi funt àteras chi tenint unu nùmeru mannu de pòberus chi bivint in s’arruga: Catània, Marsala, Bologna, Brèscia e finsas Casteddu e Tàtari.
Duncas, finas acanta de nosu si podit biri genti chi bivit in poberesa manna. E chini funt oi cussus chi faint cussa vida? Finas a dexi o binti annus a oi su prus de issus teniat acàpiu cun s’àrculu o cun sa droga, o teniat àteras dificultadis de conca. Oi, invècias, sa circa s’at amostau chi meda de cussus òminis at pèrdiu sa domu poita s’est storrau cun sa pobidda o poita est fora de pari de issa e sa domu est abarrada a pobidda e fillus.
Opuru, poita ant pèrdiu su traballu o funt arribaus de calincunu àteru continenti e no ant agatau su logu e sa manera giusta de bivi. Meda de cussas fèminas funt puru de cuddas piciocas chi arribant de atesu po castiai a bècius o a malàidus e, apustis de calincuna cosa, nci-ddas bogant e abarrant sena de traballu e sena de logu anca podi bivi. In su 2024 ndi funt mortus 434, agiumai binti in prus de su 2023.
E in gennàrgiu de su 2025 ndi funt mortus giai 37. Chi calincunu est pensendi ca su motivu est su frius de s’ierru, depit sciri ca ndi morrint totu s’annu po maladias o po àteras cosas. S’edadi de chini morit est calendi sèmpiri de prus: imoi est pagu prus bàscia de is corantacincu annus (44,9 %). Duncas, est giustu a arremonai chi s’edadi de mesu de cussus chi faint custa vida est de 41 annus, amostendi-sì ca ddoi funt finas giòvunus.
De nosu custu probrema est sentiu o est atesu e no si tocat? In Aristanis s’Assòtziu Domus iat aguantau in pei su dormitòriu cun s’autorizatzioni de su Comunu e ddoi fiant unu muntoni mannu de volontàrius chi faiant unu bellu servìtziu e unu nùmeru artu de òminis chi andànt a ingunis a dormiri dònnia noti.
Una realidadi bella chi su Covid at fatu serrai po is arrègulas chi s’arregordaus, ma chi oi est ancoras serrau. Funt 150 is assòtzius in totu Itàlia chi pedint agiudu a sa Federatzioni italiana. In Aristanis, nd’eus a tenni abisòngiu ancoras de una domu po arriciri a chini tenit necessidadi?
Faina fatta cun s'agiudu de sa Regione Sardigna Avisu IMPRENTAS - L.R. 22/2018, art. 22
A cura di Michele Antonio Corona
E' sempre tempo per abbonarsi a L'ARBORENSE
Approfitta delle nostre promozioni.
CLICCA QUI per sapere come fare